Complotdenker verward door brede steun

ROTTERDAM – Een complotdenker die al jaren beweert dat de aarde rond is, is in verwarring geraakt door de enorme bijval uit wetenschappelijke kring die hij heeft gekregen. Hij mocht een gastcollege geven aan de Universiteit van Amsterdam, kreeg een interview in De Volkskrant dat heel positief uitpakte, en bovenal hoorde hij de hele dag ‘Ik ben het met je eens’ en ‘Je hebt gelijk’. De man is met een zenuwinzinking opgenomen in een inrichting.

“Zo’n constante stroom van erkenning en steun kan heel moeilijk zijn”, stelt gedragspsycholoog Ton Plot. “Zeker als je gewend bent om elke zin te beginnen met ‘Ja maar’ of ‘Nee, want’. Als dat opeens niet meer gaat, omdat je alleen maar bevestiging krijgt, dan ontstaat er een blokkade. Dan loopt je brein vast; je bent er helemaal op ingesteld om tegengas te geven, maar als je alleen maar begrip en waardering krijgt, dan kun je die energie niet meer kwijt. Dan kropt al dat tegengas zich op. Tot je dat niet meer volhoudt.”

‘GEEF TEGENGAS’

De psycholoog pleit voor meer tegengas bij complotdenkers. “Geef ze wat tegengas, ook als ze gelijk hebben. Google even wat tegenargumenten, ook al zijn ze onzinnig, en gooi die voor hun voeten. Zodat ze iets hebben om zich in vast te bijten. Anders krijgen we nog veel meer dan dit soort gevallen, waarbij een complotdenker wordt bedolven onder complimenten tot hij het niet meer trekt.”